राजागंज (कविता)

मैले लामो सास फेरें। यो नेपाल हो। मेरो देश। तर, यो मेरो सपनाको नेपाल होइन। एक समय थियो, जब नेपाल गौरवशाली थियो। राजा पृथ्वीनारायण शाहले बनाएको नेपाल, पृथ्वीसिंह शाहले जोगाएको नेपाल, महेन्द्रले आधुनिक नेपाल बनाएको त्यो गौरवशाली काल! तर आज?? नेपालको अवस्था बिग्रिँदै गइरहेको छ। नेताहरू कुर्सीको खेलमा व्यस्त छन्। जनता सडकमा छन्, युवाहरू विदेश जाँदैछन्। देशभित्र उद्योगधन्दा बन्द छन्, विदेशी व्यापारिक समूहहरूले कब्जा जमाउँदै छन्। र, गणतन्त्र? जनताको नाममा शासन गर्ने भनिएको यो प्रणाली अब नेताहरूको धन आर्जन गर्ने भाँडो मात्र बनेको छ।

तर अब समय बदल्नैपर्छ।

राजागंज—नयाँ आन्दोलनको केन्द्र

काठमाडौंको एउटा पुरानो चिया पसल, जसको नाम थियो “चियागन्ज“। यसको अर्थ थियो—चिया पिउनेहरुको गन्ज (थलो)। मैले त्यहाँ बसेर चिया पिइरहेको थिएँ। वरिपरि थुप्रै युवा, बुद्धिजीवी, व्यापारीहरू जम्मा थिए। सबैको एउटै कुरा—अब धेरै भयो। गणतन्त्र असफल भइसक्यो। “अब त राजसंस्थाको पुनःस्थापना हुनुपर्छ!” कसैले बलियो स्वरमा भन्यो। म मुस्काएँ। यिनै भावना थियो, जसले देशलाई फेरि बलियो बनाउन सक्थ्यो। त्यसै दिन, हामीले एउटा निर्णय गर्यौं। चियागन्ज केवल चिया पसल होइन, अब यो आन्दोलनको केन्द्र हुनेछ अर्थात अब चियागन्ज, राजागंज(राजालाई फर्काउनेहरुको थलो) हुनेछ।

देशको वास्तविकता

हामीले बिस्तारै युवाहरूलाई संगठित गर्न थाल्यौं। नेपालभरि जनतामा असन्तोष छायो।

किसानहरू मल नपाएर दु:खी छन्।
उद्योगीहरू सरकारले कर थोपरेर थला परेका छन्।
मजदुरहरू न्यून ज्यालामा काम गर्न बाध्य छन्।
अनि, जनता? उनीहरूलाई त केवल चुनावका बेला भोट बैंकको रूपमा प्रयोग गरिन्छ।

हामीले प्रश्न गर्न थाल्यौं— “हामीले यस्तो देश चाहेका थियौं?” “गणतन्त्र भनेको जनताको शासन हो भने किन जनता सडकमा छन्?” “राजसंस्थाले त कम्तीमा देशलाई स्थायित्व दिएको थियो, तर अहिले?”

विद्रोहको आवाज

सरकार हामीलाई दबाउन खोज्दै थियो। तर, हाम्रो अभियान देशभर फैलिसकेको थियो। गाउँ-गाउँमा राजा फर्काउने माग उठिसकेको थियो। काठमाडौंको खुलामञ्चमा लाखौं नागरिक जम्मा भए। हाम्रो एउटै नारा थियो— “राजा आउँ, देश बचाउ!” सत्तामा बसेकाहरू भयभीत भए। उनीहरूलाई थाहा थियो, यदि यो आन्दोलन बढ्दै गयो भने, उनीहरूको दिन सकिन्छ।

अन्तिम लडाइँ

सरकारले हामीमाथि बल प्रयोग गर्न थाल्यो। राजागंजका युवाहरू पक्राउ परे। मलाई पनि धम्की आउन थाल्यो। तर, हामी नडराउने मान्छे थियौं। हामीले हाम्रो अभियानलाई अझ बलियो बनायौं। हामी सडकमा उत्रियौं, हामीले हाम्रो राजा फिर्ता ल्याउनुपर्छ भन्ने अठोट गर्यौं। देशभरिका राष्ट्रप्रेमीहरू एकजुट भए।

नेपालको नयाँ बिहानी

र अन्ततः, जनताको आवाज जित्यो। राजसंस्था पुनःस्थापना गरियो। देश फेरि एकताबद्ध भयो। नेपाल फेरि उठ्यो। गणतन्त्रका नाममा भएको अन्याय अन्त्य भयो। जनता फेरि आशावादी भए। चियागन्ज अब केवल चिया पसल थिएन, यो राजागंज नेपाल पुनःनिर्माणको प्रतीक बनिसकेको थियो। र, हामीले एउटा नयाँ इतिहास रच्यौं—देशको स्वाभिमान जोगाउने इतिहास!